Tytuły

ZAMKI W POLSCE

Forum miłośników zamków (zał. 2006)



Utwórz nowy temat Odpowiedz w temacie  [ Posty: 40 ]  Przejdź na stronę 1, 2  Następna strona
Autor Wiadomość
PostNapisane: 2009-02-27 14:39 
Offline
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 2006-03-29 20:47
Posty: 1520
Lokalizacja: Ząbki
Na początek pytanie do wszystkich. Czy możemy (i czy warto) utworzyć wątek twierdz bastionowych. Szczególnie dotyczy to XVII w. Ale i później się zdarzają. Zamkami to one nie są, ale prezentują bardzo bliską rodzinę.
Poniżej wrzucam skan Meriana z 1627 r. twierdzy Głowa Gdańska (jeszcze przed wielką rozbudową). Ale mogło by się znaleść miejsce na m.in. takie obiekty jak Okopy Św. Trójcy, Szaniec Najświetszej Marii Panny, Breń, i inne porozrzucane po kraju i nie tylko te formy architektury obronnej. Obrazek

Obrazek


Góra
 Zobacz profil  
 
 Tytuł:
PostNapisane: 2009-03-02 15:58 
Offline
Ojciec Dyrektor
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 2006-02-02 15:32
Posty: 6196
Lokalizacja: Warszawa
Pewnie, że warto - tylko, że nie wiem czy to nie będzie studnia "bez dna"... Gdy pomyślę ile tego było na Ukrainie to ręce opadają z przerażenia jak wiele to było obiektów.


Góra
 Zobacz profil  
 
 Tytuł:
PostNapisane: 2009-03-02 20:43 
Offline
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 2008-02-21 14:29
Posty: 359
Lokalizacja: Grudziądz
Witam,

No i co w tym wypadku można określić pojęciem TWIERDZA?
Zamek gotycki ufortyfikowany w nowym stylu?
Miasto?
Czy w końcu obiekt, który od samego początku zaplanowano i wykonano jako twierdza bastionowa?

Myślę, że dla tego wątku, należy stworzyć, już na samym początku, jakieś solidne RAMY, w których POSTMANI będą mogli się poruszać, by nie uciec zbyt daleko i nie znaleźć się na "Wale Pomorskim" lub "Linii Mołotowa".

Już część obiektów jest wymieniona w innych wątkach: Częstochowa, Siedlisko, Ujazd....


Góra
 Zobacz profil  
 
 Tytuł:
PostNapisane: 2009-03-02 21:22 
Offline
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 2006-03-29 20:47
Posty: 1520
Lokalizacja: Ząbki
Chodzi mi o obiekty takie jak pokazana wyżej Gdańska Głowa. Zbudowana przez Szwedów na terenie Rzeczpospolitej. Chodzi mi również o twierdze państwowe jak wołyńske Połonne , naddnieprzański Kudak, Okopy Św. Trójcy, Wisłoujście, Władysławowo, Kazimierzowo, Nowe Warpno nad Zalewem Szczecińskim, bo trudno te obiekty nazwać zamkami. Nie chodzi tu by umieszczać tam wszystko co bastionowe a twierdze sensu stricte, właśnie państwowe. Z pewnością dopuściłbym tutaj jeszcze twierdzę Kłodzko, Srebrna Góra czy Koźle jako kontynuujące użynanie form bastionu. Później już nastały inne czasy twierdz rozproszonych, poligonalnych. Chociaż umieszczenie jako wybitnej ciekawostki warszawskiej Cytadeli nie było by pozbawione sensu. Nie ma tych obiektów dużo w Koronie, ale na Podolu znajdowało ich się jak przypomina Łukasz dość dużo. Myślę że warto nad tym popracować. W zasadzie np takie Brody tez nie były zamkiem a cytadelą.


Góra
 Zobacz profil  
 
 Tytuł:
PostNapisane: 2009-03-02 21:46 
Offline
Ojciec Dyrektor
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 2006-02-02 15:32
Posty: 6196
Lokalizacja: Warszawa
Czy wydzielamy odrębny wątek? Jak go zatytułować i jak określamy ramy czasowe? Co z obiektami o średniowiecznej genezie jak np. Pilica czy Kamieniec Podolski?


Góra
 Zobacz profil  
 
 Tytuł:
PostNapisane: 2009-03-03 02:27 
Offline
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 2006-03-29 20:47
Posty: 1520
Lokalizacja: Ząbki
Wydaje się iż zasadne będzie ograniczenie wątku tylko i wyłącznie do fortyfikacji bastionowej. W zasadzie miałem na myśli obiekty nie będące formalnie zamkami, ale fortyfikacjami polowymi z różnych wojen lub państwowymi fortecami zbudowanymi przedewszystkim do obrony terytorium Państwa.

Pilica jest magnackim pałacem otoczonym fortyfikacją bastionową i jako taka może się nie łapać , ale jeśli spojrzymy na ten obiekt tylko jako na część bastionową to może zezwolić na umieszczanie w wątku wszystkich informacji dotyczących tego systemu. Nic się nie stanie jesli niektóre informacje będą się dublować.
PS. Pilica o której piszesz nie ma początków średniowiecznych. Jej początkiem jest zamek Smoleń, ale on jest już innym tematem.
Kamieniec Podolski był w zasadzie fortecą państwową, ale był też zamkiem i to o dużo starszej metryce niż czasy systemów bastionowych. Niemniej jego fortyfikacje bastionowe z pewnością zasługują by nad nimi samymi trochę podumać. Jak znam życie, jakiekolwiek zasady byśmy nie przyjeli to i tak zostaną conajmniej nagięte.


Góra
 Zobacz profil  
 
 Tytuł:
PostNapisane: 2009-03-03 11:38 
Offline
Ojciec Dyrektor
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 2006-02-02 15:32
Posty: 6196
Lokalizacja: Warszawa
Pilica nie jest średniowieczna, ale w miejscu fortyfikacji Warszyckiego od strony północno zachodniej istniało coś wcześniej i nie chodzi tylko o rezydencję Padniewskich powstałą po 1570 roku jeszcze w czasie użytkowania zamku w Pilicy. Do czego to zakwalifikować nie wiem, ale niemniej na pewno miały tam miejsce nawarstwienia, które niekoniecznie muszą oddawać stan dzisiejszy. Obok willi przecież odkryto fundamenty, które nie do końca wiadomo z czym wiązać. Pewnie o tym zresztą słyszałeś.


Góra
 Zobacz profil  
 
 Tytuł:
PostNapisane: 2009-03-03 22:25 
Offline
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 2008-02-21 14:29
Posty: 359
Lokalizacja: Grudziądz
W Prusach Królewskich i na Pomorzu, chyba najbardziej ewidentnymi przypadkami fortyfikacji bastionowej są fortyfikacje miejskie. Wymienić by tu trzeba: Gdańsk, Malbork, Tczew, Brodnicę, Toruń, Elbląg, Puck. Pojedyncze szańce o narysie bastionowym lub kleszczowym pojawiły się w Gniewie i Grudziądzu. Można też wspomnieć o budowlach tymczasowych - polowych: Szpica Montawska, obóz szwedzki w Świerkocinie k. Grudziądza i w Modlinie, Fiszewo k. Elbląga, Władysławowo. Były też, niezrealizowane, "zakręcone" projekty, jak w Grudziadzu czy Sztumie. Jest tego sporo i jest oczym pisać. Od czego zacząć? Wielkie bogactwo planów twierdz jest w Sztokholnie w tamtejszym archiwum wojennym.

W ten wątek nie mieszałbym już instalacji z XVIII wieku, bo się totalnie pogubimy (mowa tu o Srebrnej Górze, Nysie, Kędzierzynie, Kłodzku, Grudziądzu - Cytadela, Giżycku/Lecku - Boyen, Wrocławiu, Toruniu, Świdnicy i Głogowie).

Panie Waldku! Warszawska Cytadela to już XIX wiek - zbliżamy się już powoli do "FORMACJI MAGINOTO-podobnych". A to już chyba zupełnie inna historia. Osobiście pozostałbym przy Vaubanie. Akurat okres jego działalności (1651-1706) to szczyt rozwoju systemów bastionowych. Potem już tylko KLESZCZE i Montalembert.

Pozdrawiam

Dodane po 5 minutach:

Na początek należy chyba zacząć od systemu BASTEJOWEGO, no bo BASTIONY nie wzięły się z niczego. Gdzie były pierwsze, w jakim zamku lub mieście? Kto pierwszy pomyślał o dostosowaniu (mowa cały czas o byłych i obecnych terenach Rzeczypospolitej) fortyfikacji do uzycia broni palnej. Nie można analizować, o czym mowa była już wcześnej, fortyfikacji bez przeglądu ówczesnych środków i metod oblężniczych.

Chyba, że robimy tak jak pisał Pan Waldek i od razu startujemy do samodzielnych twierdz. To też jest dobry pomysł.


Góra
 Zobacz profil  
 
 Tytuł:
PostNapisane: 2009-03-04 10:38 
Offline
Ojciec Dyrektor
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 2006-02-02 15:32
Posty: 6196
Lokalizacja: Warszawa
Proponuję by kontynuować w tym wątku. Może tylko dodać do tytułu dla orientacji "XVII wiek"? Oczywiście takie twierdze przekraczają ten okres ale narzuci to jakieś ramy czasowe i może nie będzie wypadków "wyskoków" do Cormontaignea czy Carnota. Co do systemów bastejowych to, pomimo ich stosowania na przełomie epok, wiązałbym je jeszcze z zamkami - z różnych przyczyn, m.in. tożsamości inwestorów (w przeważającej mierze prywatnych) i faktu, że zazwyczaj powstawały one jako efekt modernizowania starszych obiektów średniowiecznych, a także dlatego, że to forum o zamkach :) . To ułatwiłoby nam klasyfikację, oczywiście pamiętając cały czas o wyjątkach. Co myślicie?


Góra
 Zobacz profil  
 
PostNapisane: 2009-03-05 18:21 
Offline
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 2008-02-21 14:29
Posty: 359
Lokalizacja: Grudziądz
To może na początek jedna z oryginalniejszych twierdz państwowych z II połowy XVII wieku.


Obrazek

Planik zaczerpnięty ze strony Kriegsarkivet Sztokholm.


Góra
 Zobacz profil  
 
 Tytuł:
PostNapisane: 2009-03-05 20:40 
Offline
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 2006-03-29 20:47
Posty: 1520
Lokalizacja: Ząbki
i o to właśnie chodzi Panie Jakubie.


Góra
 Zobacz profil  
 
 Tytuł: Wisłoujście
PostNapisane: 2009-03-05 22:47 
Offline
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 2008-02-21 14:29
Posty: 359
Lokalizacja: Grudziądz
Zachęcony przez Pana Waldka, dorzucę przepiękny, moim zdaniem, plan Twierdzy Wisłoujście. To tak trochę od Annasza do Kajfasza. Raz Kresy, raz Pomorze. Ale tak jest ciekawiej.
Twierdze "zgeometryzowane" mają swój dziwny matematyczny urok. Widać to, niestety, dopiero na planach lub z "lotu ptaka".

Obrazek

Z tego samego źródła co poprzednie.

Niestety, nie mam datacji tych planów ani informacji o autorach. Może ktoś z Szanownych Forumowiczów mógłby coś więcej powiedzieć.


Góra
 Zobacz profil  
 
 Tytuł:
PostNapisane: 2009-03-07 11:41 
Offline
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 2007-02-11 16:17
Posty: 722
Lokalizacja: Sopot
Widoczny na rysunku Szaniec Zachodni twierdzy Wisłoujście został potem przesunięty bardziej w stronę morza. Rozebrany w XIX wieku będzie częściowo odtworzony jako teren parkowo rekreacyjny, z wyraźnym zaznaczeniem fos i umocnień ziemnych, tylko w obniżonych wysokościach i głębokościach.
Materiałów o historii Wisłoujścia na googlach jest bez liku.


Góra
 Zobacz profil  
 
 Tytuł:
PostNapisane: 2009-03-08 23:25 
Offline
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 2008-02-21 14:29
Posty: 359
Lokalizacja: Grudziądz
Oczywiście, że jest tych informacji "bez liku". Ale akurat ten plan pochodzący z końca XVII lub XVIII wieku wydawał mi się interesujący i warty zamieszczenia na forum.


Góra
 Zobacz profil  
 
 Tytuł: Brodnica.
PostNapisane: 2009-03-09 19:01 
Offline
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 2008-02-21 14:29
Posty: 359
Lokalizacja: Grudziądz
Jedno z miast Prus Królewskich - BRODNICA.
Plan wykonany przez A. Loffmana na przełomie 1656/1657 roku.

W dużej mierze było to niezrealizowane studium wpasowania gotyckiego zamku w staroholenderskie fortyfikacje.

Obrazek


Źródło - jak wyżej: Kriegsarkivet Sztokholm.

Nie wiem co autor miał na myśli malując w lewym dolnym rogu "zadaszoną wieżyczkę". Być może była to adaptowana krzyżacka protobasteja jako nadszaniec jednego z bastionów. To tylko taka spekulacja.


Góra
 Zobacz profil  
 
 Tytuł:
PostNapisane: 2009-03-09 21:31 
Offline
Ojciec Dyrektor
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 2006-02-02 15:32
Posty: 6196
Lokalizacja: Warszawa
Kamieniec Podolski
Obrazek


Góra
 Zobacz profil  
 
 Tytuł:
PostNapisane: 2009-04-21 10:32 
Offline
Ojciec Dyrektor
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 2006-02-02 15:32
Posty: 6196
Lokalizacja: Warszawa
Cytuj:
Zamość/ Archeolodzy odkryli kolejne obiekty twierdzy
PAP 2009-04-20

Kolejne obiekty muru obronnego XVI-wiecznej twierdzy w Zamościu (Lubelskie) odkryli archeolodzy. Tym razem pod zwałami ziemi natrafiono na część bastionu pierwszego. W ziemi zachowała się kazamata, redan - wejście do bastionu i część murów pierwszego poziomu budowli - tzw. trawersu defensywnego z miejscami dla strzelców.

"Archeolodzy przystępując do prac archeologicznych wiedzieli, że ziemia w części południowej miasta może skrywać elementy muru obronnego, wskazywały na to mapy będące w posiadaniu miasta" - powiedział PAP rzecznik zamojskiego magistratu, Karol Garbula.

Stan znaleziska, zwłaszcza najniżej położonej kazamaty jest dobry, pomieszczenie z murami i sklepieniem zachowało się w całości. Wyższe części bastionu pierwszego są w stanie szczątkowym, pokazują zarys pomieszczeń i ich rozmieszczenie.

Władze miasta po informacjach o znalezisku podjęło starania o odzyskanie terenu, bowiem część działki, na której znajdują się odkryte elementy forteczne miasta, obecnie należy do jednego z kościołów - dodał Garbula.

Równolegle są prowadzone badania bastionu drugiego twierdzy; obiekt znajduje się w niedalekim sąsiedztwie poprzedniego znaleziska. W miejscu prac obecnie archeolodzy zlokalizowali mur barku wschodniego tego bastionu.

Twierdza Zamość była budowana i umacniana od 1580 roku; przestała istnieć po 250 latach, kiedy to ukazem carskim zdecydowano o jej likwidacji i wysadzono większość umocnień.

W lutym w Zamościu archeolodzy natrafili w innej części miasta na szczątki Furty Janowickiej - służyła ona jako czasowe wyjście z twierdzy po tym, jak w 1588 roku hetman Jan Zamoyski zadecydował o zamurowaniu Starej Bramy Lubelskiej.

Prace archeologiczne, jakie są prowadzone w Zamościu, to etap przygotowawczy do realizacji projektu "Zamość - miasto UNESCO, Pomnik Historii RP produktem turystycznym polskiej gospodarki". Miasto stara się o pozyskanie 66 mln złotych z funduszy unijnych na ten cel.

PAP http://wiadomosci.gazeta.pl/Wiadomosci/ ... erdzy.html


Góra
 Zobacz profil  
 
 Tytuł:
PostNapisane: 2010-01-01 22:17 
Offline
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 2008-02-21 14:29
Posty: 359
Lokalizacja: Grudziądz
W uzupełnieniu i jako ciekawostkę zamieszczam jeszcze jeden studialny plan fortyfikacji staroholenderskich zamku i miasta Brodnica. Plan wykonany, prawdopodobnie przez A.Loffmana. Jest to jakiś etap studiów nad próbą nowoczesnego ufortyfikowania Brodnicy w trakcie "Potopu".

To co Loffman przedstawił na planie zamieszczonym w tym wątku 3.03.2009 roku to prawdopodobnie przebudowana jedna z dwóch wież artyleryjskich.

Obrazek

Źródło: KRIGSARKIVET


Góra
 Zobacz profil  
 
PostNapisane: 2010-07-25 12:45 
Offline
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 2008-02-21 14:29
Posty: 359
Lokalizacja: Grudziądz
Miałem okazję oglądać miejscowość ROCROY, położona w Szampanii, u podnóża Ardenów. Do dziś całkowicie otoczona jest fortyfikacjami bastionowymi rozbudowywanymi i modernizowanymi w latach 1555 - 1884. Jak to się mówi: "ZWALA Z NÓG", każdego miłośnika fortyfikacji.
Jako ciekawostkę podam, że więziony był w niej Bogusław Radziwiłł pod zarzutem szpiegostwa (szkoda, że mu wtedy w czaszkę Francuzi nie dali).

Poniżej kilka fotek:
Planik miasta (szumnie powiedziane, cała gmina ma ok. 2000 mieszkańców) i fortyfikacji
Obrazek
Ratusz. Na pierwszym planie zdrój uliczny (XVII w).
Obrazek
Zadaszony rynek. Replika XVIII wiecznej budowli w skali 1:1.
Obrazek
Rynek miejski. W głębi (czerwona cegła) kwatery oficerskie z XVIII w.
Obrazek
Brama do Bastionu DAUPHIN
Obrazek
Koszary
Obrazek
Lewy bark RAWELINU (DEMI-LUNE) DES ECOSSAIS. Uszkodzona kurtyna a za nią: arsenał, prochownia i posterunek straży.
Obrazek
ARSENAŁ
Obrazek

Posterunek straży - obecnie "Muzeum twierdzy i bitwy pod ROCROY".
Obrazek

Sztab twierdzy
Obrazek

Relikty Bramy Burgundzkiej
Obrazek

Widok na lewy bark bastionu PETIT FORT
Obrazek

Kazamaty w podwalni kurtyny pomiędzy bastionem ROI a bastionrm PETIT FORT
Obrazek

Kurtyna pomiedzy bastionami PETIT FORT a MONTMORENCY. Za nią widać dom, w którym mieszkał VAUBAN w trakcie rozbudowy twierdzy.
Obrazek

Most prowadzący do Bramy Francuskiej.
Obrazek

Widok na fosę i lewy bark bastionu NEVERS oraz szyję rawelinu BOUILLON.
Obrazek

Stan zachowania i wyeksponowanie obiektów widoczne na fotografiach. W dawnych prochowniach mieszczą się wtwórniw wód gazowanych, warsztaty samochodowe. Szpital wojenny w bastionie DAUPHIN adaptowany jest jako miejsce wystawowe dla ekspozycji czasowych.


Góra
 Zobacz profil  
 
 Tytuł:
PostNapisane: 2010-07-25 23:22 
Offline
Ojciec Dyrektor
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 2006-02-02 15:32
Posty: 6196
Lokalizacja: Warszawa
Osobom zainteresowanym tym tematem polecam podczas wakacyjnych podróży zwiedzenie fortyfikacji Heraklionu (Kandii) na Krecie. Zrobiły na mnie spore wrażenie.
http://www.explorecrete.com/Heraklion/w ... walls.html


Opis oblężenia w j.polskim http://pl.wikipedia.org/wiki/Obl%C4%99%C5%BCenie_Kandii


Góra
 Zobacz profil  
 
 Tytuł:
PostNapisane: 2010-07-31 11:41 
Offline
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 2009-12-14 03:27
Posty: 291
Lokalizacja: Hamar
Łańcut
Obrazek

_________________
Poraj


Góra
 Zobacz profil  
 
 Tytuł:
PostNapisane: 2010-10-20 00:33 
Offline
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 2006-03-29 20:47
Posty: 1520
Lokalizacja: Ząbki
Obrazek

Załącznik:
warszawa_arsenał.png
warszawa_arsenał.png [ 1.37 MiB | Przeglądane 9521 razy ]


Widok perspektywiczny Arsenały w Warszawie z fortyfikacjami bastionowymi.
Akwarela - Joachim Daniel Jauch; ok. 1740 r. Drezno Sachisisches Hauptstaatsarchiv


Góra
 Zobacz profil  
 
 Tytuł:
PostNapisane: 2010-11-04 21:46 
Offline
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 2008-11-21 21:46
Posty: 402
Lokalizacja: Piotrków Trybunalski
Co słychać w Dankowie? Ta twierdza zawsze mnie frapowała, bo to chyba było zaprojektowane do obrony wsi, miasteczka a nie czysty Pałac w Fortecy?

Jak dla mnie to Danków jest idealny na utworzenie skansenu architektury drewnianej i tym podobnej. Szkoda, że to tak leży odłogiem.

Rocroy-ekstra!

_________________
Nie ma zlej architektury-jest tylko architektura niekonsekwentna!


Góra
 Zobacz profil  
 
 Tytuł:
PostNapisane: 2010-11-05 01:52 
Offline
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 2008-05-30 05:14
Posty: 2805
Lokalizacja: Wrocław
Bez przesady. Czy myślisz, że magnat władający Dankowem wydawał by kupę kasy na całkiem solidne i dość nowoczesne ( jak na tamten moment ) fortyfikacje, gdyby miały one otaczać wieś? To miała być raczej zdecydowanie bardziej twierdza i obszar dla rozwoju/rozbudowy rezydencji, dodatkowo pewnie z przeznaczeniem refugialnym dla mieszkańców okolic ( w przypadku zagrożenia ). Kościół parafialny znalazł się w obrębie umocnień tylko dlatego, że takie świątynie aż po ostatnie czasy rody szlacheckie i możnowładcze traktowały jako właściwie prywatne oratoria, będące niejednokrotnie rodowymi mauzoleami. Nie przez przypadek członkowie stanu rycerskiego a potem szlacheckiego starali się sytuować swe siedziby blisko wiejskich kościołów parafialnych objętych ich patronatem, i vice versa - gdy wznosili/fundowali nowe kościoły, to najczęściej dążyli do tego, by ich lokalizacja była jak najbliższa ich dworowi. W przypadku Dankowa mamy najpewniej do czynienia po prostu ze słabo poznaną, szeroko zakrojoną rezydencją sprzężoną z twierdzą, może nie dokończoną, a nie z jakąś wsią otoczoną obwarowaniami niewspółmiernie drogimi do wartości i znaczenia jej ( niewątpliwie drewnianej ) zabudowy.


Góra
 Zobacz profil  
 
 Tytuł:
PostNapisane: 2010-11-05 02:46 
Offline
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 2008-11-21 21:46
Posty: 402
Lokalizacja: Piotrków Trybunalski
Obrazek

Ładne określenie: o charakterze "refugialnym", i to chyba dobrze określa sprawę.
A obiekt jest ciekawy.

http://www.it-jura.pl/pl/zamki.php?go=dankow

_________________
Nie ma zlej architektury-jest tylko architektura niekonsekwentna!


Góra
 Zobacz profil  
 
Wyświetl posty nie starsze niż:  Sortuj wg  
Utwórz nowy temat Odpowiedz w temacie  [ Posty: 40 ]  Przejdź na stronę 1, 2  Następna strona


Kto przegląda forum

Użytkownicy przeglądający ten dział: Brak zidentyfikowanych użytkowników i 3 gości


Nie możesz rozpoczynać nowych tematów
Nie możesz odpowiadać w tematach
Nie możesz edytować swoich postów
Nie możesz usuwać swoich postów
Nie możesz dodawać załączników

Szukaj:
Skocz do:  
cron
Powered by phpBB® Forum Software © phpBB Group
Translated by phpBB3.PL